Het CBOG heeft samen met het Capaciteitsorgaan (CO) een voorstudie laten uitvoeren naar substitutie- en kosteneffecten van de inzet van nurse practitioners (NP) en physician assistants (PA) in ziekenhuizen.
Het rapport bevat een aantal aanbevelingen die met name zijn bedoeld voor zorginstellingen die (extra) inzet van NP's of PA's overwegen.
Aanleiding tot deze voorstudie is te kijken naar mogelijke gevolgen van structurele taakherschikking. Dat betekent meer duidelijkheid over de positionering van de VS en de PA naast 'harde' gegevens over de effecten van taakherschikking, in termen van substitutie en kosten. In deze voorstudie gaat het om een klein aantal PA's en NP's, werkzaam in het ziekenhuis. Het betreft twee verschillende rollen bij twee specifieke patiëntenstromen:
- Poliklinische rol in het chirurgische diagnose- en follow up traject voor mammacare patiënten. Het gaat hier om vervanging van de medisch specialist door de NP bij bepaalde taken in het traject.
- Zaalarts rol op de verpleegeenheid cardiothoracale chirurgie tijdens de dagdiensten. Het gaat hier om de vervanging van hoofdzakelijk arts-assistenten (merendeel in opleiding) door de PA.
De hoofdlijn/conclusie binnen beide pilots is min of meer dezelfde: de kwaliteit van de zorg neemt dankzij de inzet van NP's of PA's toe, er is wel sprake van substitutie in de zin van het overnemen van taken (met name door de NP op de mammacare) en de kosten zijn fractioneel lager. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de patiënttevredenheid verbetert. Zoals gezegd zijn de aanbevelingen bedoeld voor zorginstellingen die (extra) inzet van NP's of PA's overwegen. Zij kunnen gebruik maken van de resultaten en de toegepaste methodieken binnen deze pilots. Het rapport biedt een aantal bouwstenen voor alternatieve scenario's, die kunnen worden vergeleken met de gepresenteerde scenario's.
In de praktijk zijn vele variabelen van invloed op de effecten van taakherschikking en daarmee op het inzichtelijk maken en onderbouwen van de gevolgen ervan voor kosten en substitutie. Naast het overnemen van taken van de ene beroepsgroep door de andere zijn er andere factoren die van invloed zijn, zoals de mate van ondersteuning door de raad van bestuur, draagvlak binnen de instelling (expliciet beleid), organisatie zorgproces, duidelijkheid over bevoegdheden en verantwoordelijkheden en afstemming in de zorg. Het CBOG is voorstander van nader onderzoek naar voornoemde factoren vanuit patiëntenperspectief en verbetering kwaliteit van zorg. Ook acht het CBOG het zinvol een herontwerp van het zorgproces in ogenschouw te nemen en opnieuw te kijken naar de huidige taakverdeling tussen (bestaande) professionals.
